การจัดสวนแบบโมเดิร์น

     สวนโมเดิร์น คือ สวนที่เน้นการใช้แนวเส้นและรูปทรงเรขาคณิตมาช่วยในการออกแบบ โดยใช้วัสดุตกแต่งที่ทันสมัยเข้ามาประกอบ เช่น รูปประติมากรรมต่างๆ แต่ไม่นิยมใช้พรรณไม้ปริมาณมาก ๆ แต่เลือกใช้เฉพาะที่มีรูปทรงโดดเด่น

วิธีจัดสวนโมเดิร์น

- จัดรูปแบบกระบะปลูกพรรณไม้ที่มีลักษณะแปลกตา เสริมด้วยน้ำพุที่สวน เพื่อสร้างบรรยากาศให้สดชื่น มีความเคลื่อนไหว และสวยงาม
- ใช้รูปแบบของเส้นซิกแซ็กสร้างการเคลื่อนไหว ส่วนใหญ่นิยมปลูกพรรณไม้ตระกูลเฟิน และเพิ่มความพริ้วไหวของสวนด้วยน้ำพุหินแกรนิตทรงกลม
- การจัดพรรณไม้ให้มีเส้นขอบชัดเจน และเพิ่มที่นั่งพักผ่อนใต้ร่มไม้

ก่อนที่จะลงมือเลือกรูปแบบของสวนจึงควรพิจารณาถึงความเหมาะสมของสภาพพื้นที่ ที่ประกอบกันด้วย  ผู้ที่จะจัดสวนโมเดิร์นจึงควรมีความชำนาญในเรื่ององค์ประกอบ  โดยเฉพาะงานฮาร์ดสเคปเพื่อแบ่งสัดส่วนของเส้นสายและสีสันให้ออกมาน่า สนใจ  รวมทั้งตอบสนองการใช้งานได้อย่างสมบูรณ์น่ะ

ตัวอย่างการจัดสวนแบบโมเดิร์น

ประวัติการจัดสวนญี่ปุ่น

   ในศตศววษที่ 7 ญี่ปุ่นเริ่มได้รับอิทธิพลแบบอย่างศิลปวัฒนธรรมและสถาปัตยกรรมเกี่ยวกับการจัดสวนจากจีน โดยญี่ปุ่นเป็นผู้ว่าจ้างชาวจีนมาเป็นผู้สอน ต่อมาญี่ปุ่นก็ลงมือจัดเสียเอง โดยดัดแปลงรูปแบบของเดิมมาเป็นของญี่ปุ่น ซึ่งไม่ซ้ำแบบใครและเป็นเอกลักษณะประจำชาติต่อเนื่องกันมาจนถึงปัจจุบัน การดัดแปลงดังกล่าวยังยึดรูปแบบของธรรมชาติแต่ย่อส่วนให้เล็กลง เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพความเป็นอยู่ลักษณะของภูมิประเทศและพื้นที่ค่อนข้างจำกัด

    เมื่อประมาณ พ.ศ. 1324 พระในศาสนาชินโตอันเป็นศาสนาที่คนญี่ปุ่นนับถือกันศาสนาหนึ่ง ศาสนานี้สอนให้คนบูชาจักรพรรดิองค์ก่อน ๆ เคารพบรรพบุรุษของตระกูล เด็กเคารพผู้ใหญ่ ผู้หญิงเคารพผู้ชาย ซึ่งกลายเป็นระเบียบประเพณีของสังคมที่นำมาปฏิบัติสืบทอดันมา เช่น ลูกต้องอยู่ในโอวาสของบิดามารดา ภรรยาต้องอยู่อำนาจของสามี การที่ญี่ปุ่นโค้งคำนับให้กันอย่างอ่อนน้อมหลาย ๆ ครั้งนั้น ก็แสดงให้เห็นถึงความสุภาพและอ่อนโยนซึ่งเป็นผลจากศาสนาชินโตนั่นเอง พระในศาสนานี้คิดที่จะจัดสวนในแบบของจีนโดยกำหนดหลักเกณฑ์ไว้ว่า
  1. สวนจะต้องสร้างไว้ทางทิศใต้ของตัวบ้าน

  2. สวนประกอบไปด้วยภูเขาเนินดินสลับกับพื้นที่ราบ อาจมีน้ำตก ลำธาร สระน้ำ ฯลฯ

  3. การไหลของกระแสน้ำในลำธาร จะต้องไหลจากทิศตะวันออกไปทางทิศตะวันตก ทั้งนี้เพราะเชื่อว่าทิศตะวันออกเป็นทิศของความบริสุทธิที่จะนำความศิริมงคลมาให้เจ้าของบ้านส่วนทิศตะวันตกเป็นทิศที่ความชั่วร้ายทั้งหลายจะเดินออกไป

  4. การจัดต้นไม้และส่วนประกอบอื่น ๆ พยายามเรียนแบบจากธรรมชาติให้เหมือนหรือใกล้เคียงมากที่สุดสวนตามแนวคิดของพระในศาสนาชินโตนี้มีชื่อนิยมเรียกกันว่า “Shinden styles” หรือ “Shinden sukuri”

     ในสมัยของจักรพรรดินี “ซุยโกะ” ปี พ.ศ. 1136 – 1337 พระนางได้รับอิทธิพลแบบอย่างศิลปวัฒนธรรมและสถาปัตยกรรมตลอดจนการออกแบบสวนมาจากจีน ได้ทรงสร้างสวนขนาดใหญ่ไว้ทางทิศใต้ของพระราชวัง ประกอบด้วยน้ำหินและเกาะ ใช้พันธุ์ไม้ต่าง ๆ ในป่าธรรมชาติมาตกแต่ง ทรงสร้างสะพานข้ามไปยังเกาะ รูปร่างของสพานเป็นแบบของจีน เพื่อเสด็จไปหาความวิเวกในสวนของพระองค์ สะพานจึงมีส่วนเกี่ยวข้องกับสวนญี่ปุ่นตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา และการจัดสวนของพระองค์ก็เป็นรากฐานหนึ่งของสวนญี่ปุ่น

ตัวอย่างการจัดสวนญี่ปุ่น

    สวนญี่ปุ่น คำนึงถึงความงามของเนื้อแท้ของวัสดุตามธรรมชาติ ยกให้ธรรมชาติเป็นใหญ่ ดังนั้นการใช้หิน อิฐ หรือวัสดุต่างๆ จึงเป็นไปอย่างธรรมชาติ ไม่มีการเคลือบ ฉาบ หรือประดิษฐ์

การทำรั้ว

     จากวิวัฒนาการของการจัดสวน เดิมทีมนุษย์รู้จักใช้ ท่อนไม้ กิ่งไม้มาทำเป็นรั้วเพื่อป้องกันอันตรายจากสัตว์ และพัฒนาจากรั้วกิ่งไม้ มาเป็นการใช้ ต้นไม้ พันธุ์ไม้ เพื่อเป็นอาหาร แสดงขอบเขต และได้มีการพัฒนาการทำรั้วอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดความแข็งแรงมั่นคงถาวรมากขึ้น จวบจนปัจจุบันรั้วบ้านนอกจากจะมีประโยชน์ดังที่กล่าวมาแล้วยังกลายเป็นศิลปะเพื่อความสวยงามอีกด้วย      ปัจจุบันการสร้างรั้วบ้าน นิยมเป็นลักษณะก่ออิฐ ฉาบปูน แล้วทาสีเพื่อความสวยงาม แต่ผู้อยู่อาศัยบางท่านอาจมีความรู้สึกว่า รั้วที่กันขอบเขตนั้นให้ความรู้สึกกระด้าง อึดอัด ปิดกั้น ดูไม่เป็นธรรมชาติ จึงนำเอาพันธุ์ไม้ชนิดต่างๆ มาปลูกริมรั้วเพื่อปิดบัง ลดความแข็งของกำแพง หรืออาจจะใช้ ต้นตีนตุ๊กแก ให้เลื้อยปกคลุมผนังกำแพงทั้งหมด จะให้ความร่มรื่นดูเป็นธรรมชาติมากยิ่งขึ้น หรือบางบ้านที่เป็นรั้วไม้ ก็ใช้พันธุ์ไม้เลื้อยปกคลุม พันธุ์ไม้เลื้อยมีหลายชนิดให้กลิ่นหอมและดอกสีสันสวยงาม แต่การใช้พันธุ์ไม้ต่างๆ มาปลูก ประดับ นั้นจำเป็นที่จะต้องตัดแต่ง ดูแลรดน้ำ บำรุงรักษา เพื่อให้เกิดความงามที่คงทน ไม่เช่นนั้นรั้วบ้านของคุณก็จะดูรกไม่งามตา      เป็นที่รู้กันดีอยู่แล้วสำหรับหน้าที่ของกำแพงและรั้วบ้าน ไม่ว่าจะเป็นการใช้เพื่อบ่งบอกถึงอาณาเขตของผู้ที่อยู่อาศัย หรือการใช้เป็นด่านป้องกันสิ่งต่างๆจากภายนอกไม่ให้รุกรานเข้ามาในพื้นที่ของเราได้ นอกจากบทบาทเหล่านี้กำแพงและรั้วของเรายังเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่สามารถสร้างทัศนียภาพอันสวยงามให้กับสวนได้เป็นอย่างดี เช่นการใช้กำแพงของสวนปกปิดสิ่งรบกวนตาสายตาภายนอก การสร้างเอกลักษณ์ให้กับสวนด้วยการตกแต่งกำแพงในสไตล์ต่างๆ รวมถึงการใช้เป็นพื้นที่ในการปลูกพืชพรรณเพื่อเพิ่มมุมมองธรรมชาติให้กับบ้าน วันนี้ forfur จึงหยิบเอาไอเดียการตกแต่งกำแพงและรั้วของสวนกลางแจ้งมาฝากเพื่อนๆกันค่ะ

 
      White Picket Fence เราสามารถเพิ่มมิติให้กับสวนของเราโดยการปลูกรั้วเตี้ยสีขาว(picket fence) เพื่อจัดสรรแบ่งส่วนให้กับสวน โดยเพิ่มความสดใสด้วยการจัดดอกไม้หลากสีต่างๆ อย่างเช่นดอกผกากรองซึ่งจะออกดอกในเดือนพฤษภาคมไปตลอดจนถึงหน้าร้อน หาของประดับตกแต่งมาแขวนไว้บนรั้วเพื่อช่วยเพิ่มสีสันขึ้นอีกหน่อย ก็สามารถเพิ่มความรู้สึกสดชื่นให้กับบ้านแล้วค่ะ
 
 
      ม่านบาหลี วัชพืชชนิดนี้เป็นไม้ประดับที่สามารถใช้ลดความกระด้างหรือพรางกำแพงของเราได้อย่างดี โดยการใช้รากอากาศซึ่งสามารถห้อยยาวลงมาได้หลายเมตรและใบเขียวเข้มที่พันม้วนอยู่บนราง ม่านบาหลีเป็นไม้ประดับที่กำลังนิยมเราจึงสามารถหาซื้อม่านบาหลีได้ตามร้านขายพันธุ์ไม้ทั่วไป และเลี้ยงง่ายอีกด้วย
 
       Africa Effect สำหรับใครที่ชอบบรรยากาศของชนเผ่าในป่าลึก เราอาจจัดสวนแอฟริการน้อยๆบนพื้นที่กลางแจ้งของเราได้โดยการกั้นรั้วล้อมรอบพื้นที่ด้วยไม้ไผ่แท่งยาว ประดับตกแต่งรั้วด้วยแขวนตะเกียงและหน้ากากชนเผ่า เท่านี้เราก็สามารถสัมผัสบรรยากาศของสวนที่มีกลิ่นอายของแอฟริกาได้แล้วค่ะ
 
 
 
      กำแพงน้ำตกการตกแต่งกำแพงด้วยวิธีนี้นอกจากเราจะได้มุมมองที่สวยงามแล้ว ความเคลื่อนไหวและเสียงของน้ำยังทำให้บรรยากาศสดชื่นขึ้น ซึ่งใช้วิธีการติดตั้งท่อปล่อยน้ำเข้ากับกำแพง สร้างท่อน้ำล้นและอ่างเก็บน้ำเพื่อรองรับน้ำตก อาจตกแต่งด้วยการปลูกต้นไม้พืชพรรณให้เหมาะสม หากเราไม่ต้องการที่จะก่อผนังใหม่ และใช้วิธีการติดตั้งน้ำตกบนผนังกำแพงที่เราใช้ร่วมกับเพื่อนบ้าน หรือที่เรียกว่ากำแพงร่วม(party wall) เราควรใช้วิธีสอบถามและบอกถึงปัญหาเสียก่อน เพราะการติดตั้งโดยวิธีนี้อาจทำให้เกิดความชื้นต่ออีกด้านของกำแพงและอาจสร้างความเสียหายให้กับสิ่งของที่วางอยู่ใกล้กับกำแพงของเพื่อนบ้านได้ค่ะ
     เติมฉากหลังด้วยรั้วขาว หากพื้นที่กลางแจงของเรามีขนาดเล็กและไม่ได้มีฉากหลังที่เต็มไปด้วยพืชพรรณเขียวขจี เช่นบ้านแบบทาวน์เฮ้าส์ เราสามารถสร้างบรรยากาศให้กลายเป็นพื้นที่พักผ่อนได้โดยการสร้างรั้วขาวกั้นเพื่อเป็นแบ็คกราวด์ปกปิดความแข็งกระด้างจากถนนหรืออาคาร และตกแต่งด้วยต้นไม้กระถางและชุดเก้าอี้ เท่านี้เราก็จะได้ห้องนั่งเล่นกลางแจ้งส่วนตัวไว้เพลิดเพลินแล้วค่ะ
 

รูปแบบกระถางสำหรับไม้ประดับ

     รูปทรงของกระถางต้นไม้ นับเป็น ประติมากรรม ที่ให้ความงดงามเคียงคู่กับพันธุ์ไม้ได้อย่างลงตัว การเลือกลักษณะของกระถางใส่ต้นไม้ควรคำนึงถึงรูปทรงการเจริญเติบโตของพันธุ์ไม้ที่จะนำมาปลูกในกระถางให้เกิดความเหมาะสมได้สัดส่วน จะทำให้เกิดความสวยงาม ซึ่งในปัจจุบันได้มีการพัฒนารูปแบบของกระถาง ไว้มากมายหลายรูปแบบ  กระถางเคลือบลวดลายต่างๆ รูปทรงสูงต่ำ มีให้เลือกใช้ตามต้องการ เช่นกระถางมีรูปทรงกลมปากกว้างประมาณ 50 ซม.ความสูงไม่มากนัก นำมาประดับไว้ตามหัวเสา หรือเป็นจุดเด่นในสวน ก็อาจจะเลือกปลูกต้นบานบุรีแคระเป็นไม้พุ่มเลื้อย ให้ดอกสีเหลืองสดใสตลอดปี

ตัวอย่างรูปแบบกระถาง

                                                                       

การลงกรวดและหิน

     หินประดับต่างๆ ที่ใช้ในการจัดสวน มีมากมายหลายชนิด เช่นหินทราย หินปูน หินฟองน้ำ หินชั้น และหินกาบ ด้วยรูปทรงของหินที่สวยงามเราสามารถนำมาประดับตามจุดต่างๆ ของสวนจัดเป็นกลุ่มแบบสวนหิน หรือจะนำมาก่อเป็นน้ำตก     นักจัดสวนควรเลือกใช้ให้เหมาะสมกับรูปแบบของสวน เพราะหินแต่ละชนิดมีสีสันและคุณลักษณะที่แตกต่างกัน เช่นหินฟองน้ำเมื่อนำมาประดับไว้ตามสวนน้ำที่ร่มครึ้ม ก็จะเกิดมอสเกาะทั่วบริเวณก้อนหินทำให้แลดูเป็นธรรมชาติ กรวดก็นับว่าเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ ด้วยความที่มีสีสันสวยงาม นำมาโรยพื้นประดับและตบแต่ง ปิดบังส่วนที่ไม่สวยงาม ให้ความรู้สึกที่เป็นธรรมชาติลดความกระด้างของพื้นปูน หรือจะนำมาโรยเป็นแนวทางเดินก็ให้ความสวยงามแปลกตา

     สวนหิน Rock garden นั้น เป็นสวนที่ใช้หินและกรวดเป็นองค์ประกอบหลักในการจัดค่ะ โดยเลือกใช้ความหลากหลาย จากลักษณะและชนิดของหินที่แตกต่างกันทั้งสี รูปร่าง และผิวสัมผัส จากนั้นก็นำต้นไม้ มาปลูกประกอบ ให้มีความสัมพันธ์และกลมกลืนกับหินที่เราจัดวางอ่นะคะ อาจจะจัดบนพื้นที่ราบเรียบ หรือเป็นชั้นเป็นเนินก็แล้วแต่นักออกแบบจะสร้างสรรค์ขึ้นมา ซึ่งแนวคิดนี้ ก็คงหนีไม่พ้นจาก การนำรูปแบบธรรมชาติ เช่น โขดหิน เนินเขา เกาะแก่ง ลำธาร หรือน้ำตก ถอดถ่ายจำลอง เอามาจัดวาง ให้เหมาะสมกับสถานที่ ที่เราจะจัด

สวนหิน

      การจัดสวนหิน นั้น อาจมีการวางหินรูปตั้งบ้าง นอนบ้าง ก็แล้วแต่ความเหมาะสม จากนั้นก็นำต้นไม้ มาจัดประกอบ หรืออาจมีวัสดุอื่น ๆ อีก แล้วแต่ความต้องการ บางกรณีสถานที่อาจจะอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดีอยู่แล้วอ่ะนะคะ เช่น บ้านพักในชนบทที่ติดกับเขา และธรรมชาติดังกล่าว นักออกแบบสวน อาจจัดบริเวณให้สอดคล้องไปกับธรรมชาติรอบด้าน เช่น หักร้างถางพงเคลียร์พื้นที่รอบ ๆ บริเวณที่พัก คงสภาพหิน หินหรือเนิน ที่เป็นธรรมชาติเอาไว้ และนำต้นไม้ไปแต่งประกอบ แต่อย่างไรก็ต้องคงสภาพของเดิม ตามธรรมชาติเอาไว้ ซึ่งก็จะเป็นอีกรูปหนึ่ง

 



 


     ลักษณะสวนหินนี้ ได้รับความนิยมทางประเทศแถบยุโรปมาก่อนค่ะ เรียกว่า Rock Garden การจัดสวน Rock Garden นี้ จะเน้นสร้างความรู้สึก ให้เห็นถึงความเป็นปึกแผ่น มีพลังสนุกสนาน

การเลือกซื้อพันธุ์ไม้

       พรรณไม้ให้ความร่มรื่น ความงาม ความชุ่มชื้นแก่จิตใจ และยังให้คุณประโยชน์ในด้านต่างๆ เช่นป้องกันแสงแดด ป้องกันเสียง กันลม ปิดบังสายตา การเลือกซื้อพันธุ์ไม้มาปลูกในบ้านจึงขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมและจุดประสงค์ของผู้อยู่อาศัยเป็นหลัก ซึ่งสามารถแบ่งได้ตามประเภทหลักๆ เช่นไม้ยืนต้น, ไม้พุ่ม, ไม้คลุมดิน, ไม้เลื้อย และไม้น้ำ ซึ่งทั้งหมดนี้ยังแบ่งตามสภาพแสงเป็นไม้กลางแจ้งไม้รำไร และไม้ในร่ม ดังนั้นการเลือกซื้อต้นไม้จึงต้องทำการศึกษาลักษณะและชนิดของพันธุ์ไม้นั้นๆให้เหมาะสม เช่น ไม้ยืนต้น ให้ร่มเงา ที่นิยมปลูกในบ้าน ส่วนมากชอบแสงแดดจัด เช่น พญาสัตบรรณ ปีป คอเดีย จำปี ลั่นทม สนชนิดต่างๆ เป็นต้น

-ไม้พุ่ม ประดับเป็นแนว ตัดแต่งเป็นรูปทรง เช่นชาฮกเกี้ยน เทียนทอง ผกากรอง พุดจีบ โมก เข็ม เป็นต้น

-ไม้เลื้อย จัดเป็นซุ้มหลังคาไม้ระแนงบังตา เช่น จันทร์กระจ่าง อมรเบิกฟ้า พวงชมพู เล็บมือนาง กระดังงา เป็นต้น

-ไม้คลุมดิน มีทั้งไม้แดดและไม้ร่ม เช่น ดาดตะกั่ว บุษบาฮาวาย ผกากรองเลื้อย หัวใจม่วง กระดุมทอง เป็นต้น

-ไม้น้ำ สำหรับปลูกในบ่อ หรือสวนน้ำ เช่น บัวสีต่างๆ กกร่ม กกอียิปต์ คล้าน้ำ อะเมซอล เป็นต้น

ตัวอย่างพันธุ์ไม้ดอก

การวางแสงไฟในสวน

     แสงสว่างให้ประโยชน์ในการมองเห็น การติดตั้งไฟตามจุดต่างในสวนมีจุดประสงค์หลายประการเช่น ติดไว้ตามทางเดินในสวน ให้แสงสว่างขณะเดินชมสวนเวลากลางคืน จัดวางไว้ตามพุ่มไม้ให้เกิดเหลี่ยมเงาสร้างมุมมองที่แปลกตา ประดับโคมไฟสูงไว้กลางสนาม เพื่อให้เกิดความสว่างทั่วไปในสวน หรือจะติดตั้งสปอร์ตไลท์ แต่อย่าวางในระดับที่ส่องตาขณะเดิน การติดตั้งไฟสนาม การเดินท่อสายไฟฟ้า ควรทำก่อนการจัดสวน โดยกำหนดจุดที่จะติดตั้งลงในแปลนสวนเพื่อสะดวกในการจัดวางตำแหน่ง เช่นเดียวกับการวางระบบน้ำในสวน เพื่อหลีกเลี่ยงการขุดที่ซ้ำซ้อน สร้างความเสียหายแก่สวนและพันธุ์ไม้  การเลือกโคมไฟหรือสปอร์ตไลท์ ที่จะนำมาติดตั้งในสวนควรเป็นแบบที่สามารถป้องกันน้ำเวลาฝนตก หรือรดน้ำต้นไม้ เพราะอาจทำให้ เกิดกระแสไฟรั่วไหล เป็นอันตรายต่อผู้อยู่อาศัยได้

ตัวอย่างการวางแสงไฟ